Czytam kulturę i sztukę - strona kulturalna Kseni Lebiedzińskiej

  Znane są już wyniki pierwszego etapu XIII edycji Konkursu im. Andrzeja Żurowskiego dla Młodych Krytyków i Krytyczek Teatralnych. Wśród 48 nadesłanych na konkurs tekstów, był także zestaw 3 moich recenzji opublikowanych przez portal Teatr dla Wszystkich  Ogólna charakterystyka uczestników tegorocznej edycji  brzmi: "W czasie dyskusji nad nadesłanymi pracami Kapituła podkreśliła wyrównany, wysoki poziom tegorocznych recenzji, analizowała sposób pisania tekstów, ich komunikatywność i styl wypowiedzi, a także zaznaczyła, że nadal młodzi autorzy i autorki recenzji teatralnych nie analizują w pełni gry aktorskiej w swoich tekstach, natomiast częściej zajmują się kontekstami kulturowymi omawianych przedstawień".  Gratuluję półfinalistom: Antoninie Dobrowolskiej, Aleksemu  Jakubcowi, Mateuszowi Kalińskiemu, Katarzynie Kowalewskiej, Magdzie Mielke, Magdalenie Ożarowskiej, Martynie Szoi, Adriannie Wolińskiej.   Aktualność na oficjalnej stronie Konkursu: https://tin...

  Uruchomiłam możliwość dobrowolnego wsparcia mojej strony poprzez wirtualną kawę. Jeśli moje treści są dla Was wartościowe i chcecie wesprzeć moje dalsze działania, będzie mi bardzo miło. Zapraszam: https://buycoffee.to/czytamkultureisztuke

 Około połowy marca do dystrybucji trafił Dziennik 1934-1935 Juliusza Osterwy w opracowaniu Wandy Świątkowskiej. To skarbnica wiedzy dla badaczy życia i twórczości Juliusza Osterwy i innych artystów/artystek dwudziestolecia międzywojennego oraz szerokiego grona wielbicieli obyczajowości II RP. Ze względu na to, że moje nazwisko występuje na kartach tej książki (w podziękowaniach) i mam w jej powstawaniu  swój skromny udział, nie zamieszczę na stronie pełnej recenzji. Rozważam jednak inną formę obecności tej książki na blogu. Pomysł jednak jeszcze musi dojrzeć. 

  Dzisiaj, 19 marca (wg nowego stylu) przypada 152. rocznica urodzin Mikołaja Bierdiajewa.   Bierdiajew urodził się w Kijowie w roku 1874 w arystokratycznej rodzinie o korzeniach rosyjskich, francuskich i polskich. Bierdiajew jest jednym z najważniejszych prawosławnych filozofów XX wieku.   Swoją myśl poświęcił problematyce twórczości, wolności i idei Bogoczłowieczeństwa, czyli wcielania boskiego pierwiastka w otaczający świat. Napisał 43 książki i 440 artykułów. Wybrane tytuły to: Sens twórczości (1915) , Nowe średniowiecze (1924) , Filozofia wolności (wyd. polskie w tł. Ewy Matyszczyk, 1995) , Autobiografia filozoficzna (1949).   Wybrane źródła: Filozofuj!, https://filozofuj.eu/filozofuj-z-kalendarium-224/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=filozofuj-z-kalendarium-224 [dostęp: 18 marca 2026] Filozofuj!, https://filozofuj.eu/filozofuj-z-kalendarium-164/ [dostęp: 15 marca 2026] M. Bierdiajew, Sens twórczości, przełożył Henryk Pap...

 Dzisiaj, 4 lutego 2026 r. , portal kulturalny "Teatr dla Wszystkich" opublikował recenzję mojego autorstwa ze spektaklu Płomienie na podstawie powieści Stanisława Brzozowskiego w reżyserii Janusza Opryńskiego z repertuaru Teatru Polskiego w Warszawie.  Recenzję można czytać pod tym linkiem: https://teatrdlawszystkich.pl/paradoks-plomieni/ 

Dzisiaj przypada 106. rocznica inauguracji działalności zespołu teatralnego Reduta.  29 listopada 1919 roku odbyła się w Salach Redutowych Teatru Wielkiego w Warszawie prapremiera dramatu Ponad śnieg bielszym się stanę... Stefana Żeromskiego, który pisarz zadedykował Juliuszowi Osterwie.  Reduta działała w latach 1919-1939 w Warszawie, Grodnie i Wilnie pod kierownictwem aktora Juliusza Osterwy i profesora geologii (jednocześnie teatrologa) Mieczysława Limanowskiego z przerwą w latach 1929-1931. Badacze wyróżniają trzy okresy jej działalności, związane z miejscem stałej siedziby zespołu: pierwszą Redutę warszawską w latach 1919-1924. Redutę wileńską w latach 1925-1931 i drugą Redutę warszawską w latach 1931-1939. Każdy z wymienionych etapów działalności zespołu związany jest z poszukiwaniem nowych środków wyrazu i nowego repertuaru. Celem Reduty było „szerzenie zamiłowania do twórczości rodzimej i pracy zespołowej nad teatrem i dla teatru” ( Statut Towarzystwa Polskich Artystów...

Dzisiaj, 15 listopada 2025,  przypada 130. rocznica urodzin Antoniego Słonimskiego, poety, publicysty i krytyka (ur. 15 listopada 1895 r. w Warszawie). Z tej okazji zachęcam do lektury książki Piotra Sitkiewicza Człowiek-Brzytwa. Cztery eseje o felietonach Antoniego Słonimskiego , Gdańsk 2024. Oprócz tego, moje spostrzeżenia na temat   wspomnianej książki opublikował miesięcznik „Teatr” w numerze 9/2024. Można ją przeczytać tutaj:  https://archiwum.teatr-pismo.pl/23363-zacheta-do-felietonistyki/?fbclid=IwY2xjawOFLFdleHRuA2FlbQIxMABzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyCGNhbGxzaXRlATIAAR4RkmGn-s93RdJsuL7EAs7XsVB4ghiT1Rwd-vBqslpy0W3RKX7TAhyzo1_Zig_aem_iK1D-6hnQRUEXHoxMLTUHQ Źródła ilustracji: 1. Wycinek, fot. własna ; 2. Portret Antoniego Słonimskiego, pl. Wikipedia.org                                            

5 września 2025 r.   portal kulturalny Teatr dla Wszystkich opublikował moją recenzję z najnowszej książki Tadeusza Kornasia pt. Sam teatr nie wystarcza. Reduta, Białoszewski, Nowosielski, Kajzar, Jarnuszkiewicz… wydanej przez Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Tekst można czytać pod tym linkiem: https://teatrdlawszystkich.pl/w-poszukiwaniu-liturgicznego-wymiaru-teatru/ Fot. własnego autorstwa

Dziś przypada jeden z tych dni, kiedy można wspomnieć Wandę Osterwinę z okazji jej urodzin (ur. 5/17 listopada 1887 r. w Wilnie). W tym roku nie mogę podzielić się z tej okazji oficjalnymi wynikami moich badań nad jej życiem i twórczością. Mam nadzieję, że w przyszłym roku będzie to możliwe.    Dzisiaj udostępniam: 1.   fotografię maszynopisu mojej pracy o niej z lat ok. 2019-2024 oraz 2. fotografię Wandy z niezidentyfikowanej roli – przypuszczalnie Szalonej-Nawróconej w Judaszu Kazimierza Przerwy- Tetmajera. Wyrażam to przypuszczenie w moim maszynopisie na stronach 96-97 w tekście głównym oraz na stronie 191 w opisie ilustracji. Źródła ilustracji: Źródła ilustracji: 1. maszynopis, fot. własna ; 2. Portret Wandy Osterwiny w roli, "Tygodnik Ilustrowany" 1929, nr 5. Link do źródłowego posta na Facebooku: https://www.facebook.com/share/p/1FhsP8QEeF/  

29 października 2025 roku, w przeddzień 4. rocznicy śmierci dr Iriny Tatarovej (1964-2021) - osoby łączącej sztukę i naukę, różne kręgi ludzi i dyscypliny naukowe, na Wydziale "Artes Liberales" Uniwersytetu Warszawskiego odbył się wieczór wspomnieniowy połączony z promocją publikacji pokonferencyjnej poświęconej jej pamięci pt. "Sens ikony, sens świata. Księga pamięci Iriny Tatarovej" pod red. bp Michała Janochy, Bogny Kosmulskiej i Aleksandry Sulikowskiej-Bełczowskiej. Książka w swojej początkowej części zatytułowanej "Wstępnie" (szczególnie teksty na stronach 13-23) jest (chyba nadal wciąż rzadkim w Polsce) przykładem humanistycznej biografii naukowej.   Link do księgarni: https://www.wuw.pl/product-pol-20667-Sens-ikony-Sens-swiata-Pamieci-Iriny-Tatarovej.html Źródło ilustracji: fot. własna.                                                    ...

 W niedzielę, 12 października 2025,  odbył się warszawski wernisaż wystawy "Działalność wydawnicza Warszawskiej Metropolii Prawosławnej w II Rzeczpospolitej". Słowo wstępne i wykład wygłosili Vitali Michalczuk i kurator wystawy ks. Ivan Nikulin.  Zwiedzających po wystawie oprowadził jej kurator.   Ekspozycja silnie podkreśla topografię Warszawy, przede wszystkim dzisiejszych ulic: al. Solidarności i Paryskiej. Ma też charakter biograficzny - przedstawia sylwetki osób związanych z Warszawską Drukarnią Synodalną, m.in. metr. Dionizego (Waledyńskiego), czy o. prot. Serafina Batorewicza, rektora Prawosławnego Seminarium Duchownego w latach 1943-1944.  Wystawa jest czynna w Centrum Kultury Prawosławnej im. świętych Cyryla i Metodego w Warszawie do końca listopada 2025 roku.  Pierwodruk na FB:  https://www.facebook.com/share/p/1EjPX6CXcR/   Źródło ilustracji: https://www.ckp.warszawa.pl/wp-content/uploads/2025/10/Plakat.jpg     ...

1 października 2025 portal kulturalny Teatr dla Wszystkich opublikował moją recenzję z wystawy  Życie romantyczne. Chopin, Scheffer, Delacroix, Sand w Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie.  Recenzję można przeczytać pod tym linkiem https://teatrdlawszystkich.pl/genius-loci-romantycznych-przyjazni/  Wystawa trwa do 31 października 2025 roku, co znaczy, że rozpoczął się ostatni tydzień ekspozycji.