Czytam kulturę i sztukę - strona kulturalna Kseni Lebiedzińskiej

Poza kadrem to francuski film dokumentalny z 2026 roku w reżyserii Arnauda Alaina. Film przedstawia losy Dimitriego Jeana, młodego artysty-fotografa, który stopniowo traci wzrok. Dokument ukazuje działalność bohatera w ojczystym Paryżu i Nowym Jorku.  Reżyser filmu towarzyszy bohaterowi nie tyle w jego procesie twórczym, co w przygotowaniach do całkowitej utraty wzroku, podstawowego dla człowieka zmysłu. Obok twórczości i życia codziennego niepełnosprawnego artysty, wizualność i przewaga zmysłu wzroku we współczesnej kulturze to główne tematy dokumentu. Motyw ten wyłania się już w jednej z początkowych scen Poza kadrem , kiedy Dimitri ustawia do zdjęcia i fotografuje filmującego go w tym samym momencie reżysera. Metoda filmowania próbuje odtworzyć sposób widzenia tracącego wzrok fotografa, np. przez zmianę kolorystyki, czy zamazywanie konturów okolicy. Jest ona zbliżona do filmowania artystycznego. W zdjęciach wiele jest zbliżeń i ujęć zza pleców bohatera, co nadaje dokumentow...

  Dzisiaj, 19 marca (wg nowego stylu) przypada 152. rocznica urodzin Mikołaja Bierdiajewa.   Bierdiajew urodził się w Kijowie w roku 1874 w arystokratycznej rodzinie o korzeniach rosyjskich, francuskich i polskich. Bierdiajew jest jednym z najważniejszych prawosławnych filozofów XX wieku.   Swoją myśl poświęcił problematyce twórczości, wolności i idei Bogoczłowieczeństwa, czyli wcielania boskiego pierwiastka w otaczający świat. Napisał 43 książki i 440 artykułów. Wybrane tytuły to: Sens twórczości (1915) , Nowe średniowiecze (1924) , Filozofia wolności (wyd. polskie w tł. Ewy Matyszczyk, 1995) , Autobiografia filozoficzna (1949).   Wybrane źródła: Filozofuj!, https://filozofuj.eu/filozofuj-z-kalendarium-224/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=filozofuj-z-kalendarium-224 [dostęp: 18 marca 2026] Filozofuj!, https://filozofuj.eu/filozofuj-z-kalendarium-164/ [dostęp: 15 marca 2026] M. Bierdiajew, Sens twórczości, przełożył Henryk Pap...

  Hamnet to najnowszy film Chloé Zhao, nagradzanej reżyserki chińskiego pochodzenia, pracującej w Stanach Zjednoczonych i Europie,  znanej z dramatów o tematyce społecznej (choćby Nomadland z 2020 roku). Swoim najnowszym filmem Zhao wpisała się w bogatą filmografię utworów o tematyce Szekspirowskiej. Film powstał na podstawie powieści Hamnet autorstwa Maggie O'Farrell, opowiadającej o rodzinnym życiu Williama Shakespeare’a i mierzeniu się rodziny ze stratą syna.   Hamnet ma trzy główne tematy. Poza wątkami rodzinnymi biografii Williama Shakespeare’a i okolicznościami, które doprowadziły do powstania tragedii Hamlet są nimi ludzkie emocje, które nie zmieniają się mimo upływu stuleci, a także podejście człowieka do śmierci. Bohaterowie filmu żyją w jej cieniu. Śmierć w Hamnecie nie jest  czymś odległym, lecz jednocześnie film jest tak sugestywny, że wyprowadza nas ze współczesnego przekonania, iż w poprzednich epokach, ze względu na wielość zagrożeń i wysoką umier...

  Wystawa Panoptikum w Muzeum Ziemi PAN w Warszawie jest   indywidualną prezentacją prac Agnieszki Kwiatkowskiej-Zwolan, malarki i graficzki, absolwentki warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, obecnie związanej z wydziałem artystycznym Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Ekspozycja prezentowana jest w dolnej sali wilii Pniewskiego. Zaprezentowano na niej cykle prac graficznych artystki z ostatnich kilku lat, dla których inspiracją były zbiory Muzeum Ziemi PAN w Warszawie i sposób ich pierwotnego wyeksponowania: Panoptikum (2025),   Genesis (2021-2023), Panta Rhei (2018), wykonane w różnych technikach, czasem połączonych ze sobą: linorytu, fotografii, czy kolografii. W ramach wystawy prace plastyczne artystki zostały zestawione z eksponatami ze stałej wystawy Muzeum Ziemi, jak skały wulkaniczne i minerały. Głównym motywem prezentacji, który pojawia się również w tekście wprowadzającym do wystawy jest „przestrzeń między realnością przedmio...

Ruda jest spektaklem  inspirowanym życiem i twórczością jeleniogórskiej malarki Małgorzaty Sarzyńskiej (1962-2005). W przedstawieniu Teatru Telewizji plan sztuki i życia prywatnego łączy się ze sobą bardzo mocno, z uwagi na fakt, że rolę tytułową gra Olga Sarzyńska, aktorka związana z teatrami warszawskimi, córka Małgorzaty. Biografia malarki to również wieloletnia fascynacja reżysera i współscenarzysty (wraz z Małgorzatą Sikorską-Miszczuk) przedstawienia Wawrzyńca Kostrzewskiego, którego z Olgą Sarzyńską łączy partnerstwo życiowe i artystyczne. Wawrzyniec Kostrzewski zgromadził w spektaklu wybitną obsadę aktorską,  w której nawet epizodyczne role przyciągają uwagę.  Tak jest na przykład z rolą malarza w wykonaniu Mariusza Bonaszewskiego, czy rolą Agaty Kuleszy jako kuratorką (to właśnie w jednym z dialogów między Sarzyńską a Kuleszą-kuratorką padają słowa, które posłużyły za tytuł niniejszej recenzji). Gra Olgi Sarzyńskiej w roli tytułowej frapuje widzów przez cały ...

  Claire Dederer jest amerykańską krytyczką filmową i literacką związaną z Uniwersytetem Waszyngtońskim. Pochodzi z Seattle. Potwory. Dylemat fanki w przekładzie Doroty Konowrockiej-Sawy to druga wydana po polsku, a trzecia w kolejności książka autorki. Poprzednie mają charakter autobiograficzny. Są to Pozerka. Moje życie w dwudziestu trzech pozycjach jogi   (2010, wyd. polskie WAB 2012, tłum. Agnieszka Walulik) oraz Love and Trouble. A Midlife Reckoning (2017) . Podstawowym   tematem najnowszej dostępnej po polsku książki Dederer jest wpływ znajomości niechlubnych faktów z   biografii artystów i artystek na odbiór ich dzieła przez publiczność. Ponadto książka zadaje pytania o granice etyczne postawy twórczej. Potwory. Dylemat fanki to rozszerzona wersja artykułu publicystki zamieszczonego w 2017 roku w „Paris Review”. Gatunkowo jest to   esej podzielony na trzynaście rozdziałów, poprzedzonych prologiem. Poszczególne rozdziały opisują wybranych artystów...