Czytam kulturę i sztukę - strona kulturalna Kseni Lebiedzińskiej

  W 2027 roku minie odpowiednio 180. rocznica urodzin Bolesława Prusa i 50. rocznica premiery ikonicznego serialu Lalka w reżyserii Ryszarda Bera na podstawie warszawskiej powieści pisarza z Jerzym Kamasem w roli Wokulskiego i Małgorzatą Braunek w roli Izabeli Łęckiej. Od ekranizacji Wojciecha Jerzego Hasa z Beatą Tyszkiewicz i Mariuszem Dmochowskim minie z kolei 59 lat.    Blisko rok przed wymienionymi jubileuszami na ekrany wprowadzono niemal równocześnie serial na platformie Netflix w reżyserii Pawła Maślony i pełnometrażowy film kinowy w reżyserii Macieja Kawalskiego. Czy nowa ekranizacja broni się na sali kinowej? Werdykt nie jest jednoznaczny. Lalkę w reżyserii Macieja Kawalskiego charakteryzuje statyczność i teatralność. Dialogi między postaciami bywają cięte – szczególnie w relacji Wokulskiego (Marcin Dorociński) z panią Meliton (Agata Kulesza), choć są również   od czasu do czasu zbyt ilustracyjne. Zawierają to, co można było pokazać na ekranie środkami fi...

  W niedzielę, 6 września 2026 roku w ramach 22.   edycji Festiwalu „Chopin i jego Europa” w Filharmonii Narodowej w Warszawie odbył się finałowy koncert symfoniczny z udziałem cenionej polskiej skrzypaczki Agaty Szymczewskiej. Południowokoreańska artystka – Bomsori Kim, która pierwotnie miała być solistką koncertu,   odwołała występ z powodów zdrowotnych. Towarzyszącą artystce orkiestrę Filharmonii Narodowej poprowadził włoski skrzypek i dyrygent Riccardo Minasi. Program koncertu w przeważającej mierze stanowiły utwory Johannesa Brahmsa: Akademicka Uwertura Festiwalowa op. 80 i IV Symfonia e-moll op.98 W centrum wydarzenia znalazł się Koncert skrzypcowy A-dur op. 8 Mieczysława Karłowicza w wykonaniu Agaty Szymczewskiej . Co łączy Brahmsa z Karłowiczem? Kompozytorzy byli sobie współcześni,   mimo że ich drogi się   nie przecięły. Karłowicz przyszedł na świat w roku publikacji I Symfonii Brahmsa. (1876). Polski kompozytor studiował w Niemczech, kiedy Brahms b...

  Arek.Mama. Panorama to najnowszy film dokumentalny Mikołaja Janika, który w swoim dorobku ma filmy dokumentalne i krótkometrażowe. Głównym tematem filmu jest sylwetka i twórczość Arka Pasożyta, artysty wizualnego związanego z Toruniem. Arek po wizycie w Tatrach postanawia odszukać zaginioną Panoramę Tatr, największych rozmiarów dzieło w historii polskiego malarstwa. Artysta wzbudza sympatię tym,  że podszedł do postawionego sobie zadania z rozmachem i werwą,  mimo że sprawa odnalezienia podzielonego na drobne części  i rozproszonego obrazu wydaje się z góry przegrana.  W przebiegu filmu metodyczne poszukiwania  panoramy  schodzą jednak na dalszy plan. Publiczność poznaje artystę przede wszystkim w jego relacjach z rodzicami, oraz dyskusjach z kuratorami. Wbrew zapowiedziom z materiałów promocyjnych artysta otrzymuje od swojego pozornie milczącego ojca sporo wsparcia. To właśnie z nim Arek porządkuje grób na cmentarzu i rozmawia o relacji z mamą. Are...

  Kandydaci śmierci to najnowszy film   Macieja Cuskego, filmowca doświadczonego zarówno w kinie dokumentalnym, jak i fabularnym.   Najnowszy dokument stanowi niejako dylogię z kilkanaście lat wcześniejszym filmem Daleko od miasta z 2011 roku w jego reżyserii.   Kandydaci śmierci odsłaniają kulisy powstawania serii amatorskich horrorów pod takim   właśnie   wspólnym tytułem, którą przez siedemnaście lat, każdego roku w czasie wakacji pod opieką Macieja Cuskego kręcili syn reżysera – Staszek,   ze swoimi przyjaciółmi – Rafałem i Adrianem. Dokument nie pokazuje jedynie pracy nad filmami. To opowieść o wieloletniej   przyjaźni, ale też o tym, jak pasja, coś robione początkowo dla zabawy,   może przerodzić się w powołanie i zawód. Dwóch z bohaterów filmu – Staszek i Rafał zostali zawodowymi   filmowcami. Sposób prowadzenia opowieści w Kandydatach śmierci jest bardzo subiektywny, jego narratorem   jest reżyser - ojciec jednego z chłopa...

  W Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie w gmachu Podchorążówki otwarto wystawę Nabiści. Prorocy nowej sztuki . Ekspozycja prezentuje około stu prac nabistów ze zbiorów polskich i zagranicznych. Grupa nabistów, której nazwa została zainspirowana hebrajskim   i arabskim określeniem nabis – prorok,   działała we Francji w latach 1888-1899. Inicjatorami jej powstania byli Paul Sérusier i Maurice Denis. Należeli do niej też m.in. Pierre Bonnard,   Félix Vallotton i Édouard Vuillard. Kuratorzy warszawskiej wystawy, dr Ewa Bobrowska i Jean René Saillard, powiązali ich prace z dziełami polskich artystów tego samego okresu m.in. Stanisława Wyspiańskiego, Edwarda Okunia, Mariana Wawrzenieckiego i Eugeniusza Zaka. Na czym polegała nowoczesność sztuki nabistów? Artyści byli zainspirowani twórczością Paula Gaugina.   Ich celem było poszerzenie granic malarstwa o prawo do przedstawiania subiektywnych wrażeń, a nie tylko odwzorowywania rzeczywistości. Ważną rolę spełnia...

  Wielki Łuk, francusko-duński dramat filmowy w reżyserii Stéphane’a Demoustiera opowiada o procesie twórczym duńskiego architekta Johanna Otto von Spreckelsena nad zwycięskim projektem w międzynarodowym konkursie architektonicznym na „dwudziestowieczną wersję Łuku Triumfalnego” ogłoszonym we Francji w 1983 roku. Film porusza problem granic architektury. Z jednej strony architekt jest twórcą śmiałych wizji artystycznych, z drugiej powinien wziąć pod uwagę pragmatyczne zagadnienie: jego dzieło ma służyć ludziom. W Wielkim Łuku uwidoczniono te kwestie przez dwie obsesyjne idee Spreckelsena. Pierwszą była gładka pozbawiona spoiw fasada budynku, drugą wykorzystanie w przestrzeniach użytkowych Wielkiego Łuku karraryjskiego marmuru - tego samego, którego używał w swoich dziełach Michał Anioł. Konflikt między nieugiętym architektem, a pozostałym zespołem, chcącym przekonać go do kompromisu między artyzmem, a realnymi możliwościami technicznymi jest osią dramaturgiczną filmu.  Wiel...