Czytam kulturę i sztukę - strona kulturalna Kseni Lebiedzińskiej

  W 2027 roku minie odpowiednio 180. rocznica urodzin Bolesława Prusa i 50. rocznica premiery ikonicznego serialu Lalka w reżyserii Ryszarda Bera na podstawie warszawskiej powieści pisarza z Jerzym Kamasem w roli Wokulskiego i Małgorzatą Braunek w roli Izabeli Łęckiej. Od ekranizacji Wojciecha Jerzego Hasa z Beatą Tyszkiewicz i Mariuszem Dmochowskim minie z kolei 59 lat.    Blisko rok przed wymienionymi jubileuszami na ekrany wprowadzono niemal równocześnie serial na platformie Netflix w reżyserii Pawła Maślony i pełnometrażowy film kinowy w reżyserii Macieja Kawalskiego. Czy nowa ekranizacja broni się na sali kinowej? Werdykt nie jest jednoznaczny. Lalkę w reżyserii Macieja Kawalskiego charakteryzuje statyczność i teatralność. Dialogi między postaciami bywają cięte – szczególnie w relacji Wokulskiego (Marcin Dorociński) z panią Meliton (Agata Kulesza), choć są również   od czasu do czasu zbyt ilustracyjne. Zawierają to, co można było pokazać na ekranie środkami fi...

  Arek.Mama. Panorama to najnowszy film dokumentalny Mikołaja Janika, który w swoim dorobku ma filmy dokumentalne i krótkometrażowe. Głównym tematem filmu jest sylwetka i twórczość Arka Pasożyta, artysty wizualnego związanego z Toruniem. Arek po wizycie w Tatrach postanawia odszukać zaginioną Panoramę Tatr, największych rozmiarów dzieło w historii polskiego malarstwa. Artysta wzbudza sympatię tym,  że podszedł do postawionego sobie zadania z rozmachem i werwą,  mimo że sprawa odnalezienia podzielonego na drobne części  i rozproszonego obrazu wydaje się z góry przegrana.  W przebiegu filmu metodyczne poszukiwania  panoramy  schodzą jednak na dalszy plan. Publiczność poznaje artystę przede wszystkim w jego relacjach z rodzicami, oraz dyskusjach z kuratorami. Wbrew zapowiedziom z materiałów promocyjnych artysta otrzymuje od swojego pozornie milczącego ojca sporo wsparcia. To właśnie z nim Arek porządkuje grób na cmentarzu i rozmawia o relacji z mamą. Are...

  Kumotry to najnowszy, nakręcony w 2025 roku,     film Emilii Śniegoskiej, scenarzystki, reżyserki form krótkometrażowych i dokumentalistki. Kumotry przedstawiają codzienność dwóch   starszych mieszkanek pustoszejącej polskiej wsi w rumuńskich Karpatach – Hanki i Bronki, oraz ich wzajemną relację. Zarazem, mimo ścisłego określenia położenia geograficznego, niespieszny i kontemplacyjny rytm filmu, podporządkowany porom roku wskazuje, że przedstawiona w Kumotrach wieś mogłaby leżeć gdziekolwiek na świecie. W   jednej z pierwszych scen filmu reżyserka instruuje bohaterki, jak mają zachowywać się wobec kamery, a potem dyskretnie towarzyszy im w ich codziennym życiu: pracach polowych, zbieraniu owoców leśnych i chrustu, obrabianiu drobiu. Dokument poza wspomnianym dialogiem otwierającym film pozbawiony jest odautorskiego komentarza i przemawia środkami wizualnymi - pejzażem Bukowiny w różnych porach dnia i roku. Jedynym elementem inscenizacji jest obecność wiejs...