Rytm życia, pracy i natury. O "Kumotrach" Emilii Śniegoskiej

 

Kumotry to najnowszy, nakręcony w 2025 roku,   film Emilii Śniegoskiej, scenarzystki, reżyserki form krótkometrażowych i dokumentalistki.

Kumotry przedstawiają codzienność dwóch  starszych mieszkanek pustoszejącej polskiej wsi w rumuńskich Karpatach – Hanki i Bronki, oraz ich wzajemną relację. Zarazem, mimo ścisłego określenia położenia geograficznego, niespieszny i kontemplacyjny rytm filmu, podporządkowany porom roku wskazuje, że przedstawiona w Kumotrach wieś mogłaby leżeć gdziekolwiek na świecie.

W  jednej z pierwszych scen filmu reżyserka instruuje bohaterki, jak mają zachowywać się wobec kamery, a potem dyskretnie towarzyszy im w ich codziennym życiu: pracach polowych, zbieraniu owoców leśnych i chrustu, obrabianiu drobiu. Dokument poza wspomnianym dialogiem otwierającym film pozbawiony jest odautorskiego komentarza i przemawia środkami wizualnymi - pejzażem Bukowiny w różnych porach dnia i roku. Jedynym elementem inscenizacji jest obecność wiejskiej orkiestry, która wykonując charakterystyczną dla regionu muzykę opartą na instrumentach dętych, czyni  oglądane na ekranie zdarzenia  nieco onirycznymi i metafizycznymi. Poza wspomnianym zespołem audiosferę dokumentu tworzą odgłosy natury, życia wsi, pieśni ludowych i dzwonów kościelnych.  Film charakteryzuje się  poetycką atmosferą, nieco kojarzącą się z klimatem powieści Wiesława Myśliwskiego. Poprzedniczką Emilii Śniegoskiej wydaje się być Tamara Sołoniewicz, podlaska autorka filmów dokumentalnych, którą łączy z nią dyskrecja wobec bohaterek.

Obok ukazania codzienności i trudów życia bohaterek,  ważnym tematem filmu jest przemijanie. Codziennym pracom towarzyszą rozważania egzystencjalne protagonistek i wspomnienia zmarłych mieszkańców wsi. Portretowane kobiety często odwiedzają miejscowy cmentarz.

Poetycki charakter filmu Śniegoskiej  sprawia, że jego walory poznawcze schodzą na dalszy plan, chcąc poznać źródła polskości na Bukowinie, lepiej  sięgnąć po reportaże. Jednocześnie dzięki poruszeniu uniwersalnych tematów, jak związek życia ludzkiego z rytmem natury i przemijanie,  wartości artystyczne Kumotr są wysokie.

Fot. Plakat filmu, ujęcie własne